Łamańce językowe – skąd ich trudność

Budowa języka

Używamy stwierdzeń „łamacze języka” i „łamańce językowe” ale nie traktujmy tego dosłownie. Języka nie da się złamać ponieważ nie posiada kości ani chrząstek, które mogłyby pęknąć. Jest zbudowany z mięśni.

Porównując jego wielkość z siłą – jest najsilniejszym mięśniem całego ciała. W dodatku, podobnie jak linie papilarne ma swój unikalny wzór.

Mięśnie zewnętrzne języka

Ich zadaniem jest zmiana położenia całego narządu. W uproszczeniu, można powiedzieć, że są to struktury, które są „pod” językiem i jedną stroną są z nim bezpośrednio połączone. Wyczujesz je kierując palce od brody w kierunku szyi. Gdy palec zjedzie z twardej kości żuchwy natrafi na miękką tkankę – mięśnie zewnętrzne języka. Możesz również poczuć ich ruch gdy przełkniesz ślinę.

Zobacz grafikę aby lepiej zrozumieć ich położenie -https://teachmeanatomy.info/encyclopaedia/h/hyoglossus/

Hyoglossus (po polsku mięsień gnykowo-językowy) – dzięki niemu jesteś w stanie cofnąć język do jamy ustnej, odpowiada za skierowanie języka ku dołowi i do tyłu,

Genioglossus (po polsku mięsień bródkowo-językowy – umożliwia ułożenie masy języka na dnie jamy ustnej co przyda się przy mówieniu takich głosek jak S, Z, C, DZ oraz części samogłosek. Ruch genioglossusa pociąga do przodu elementy będące w krtani – kość gnykową i nagłośnię.

Styloglossus – (po polsku mięsień rylcowo-językowy) – pociąga język w kierunku tylnym więc jest niezbędny do głosek tylnojęzykowych K,G, oraz ku górze. Ponadto bierze udział w przełykaniu zarówno śliny jak i kawałków jedzenia. 

Mięśnie wewnętrzne (własne) języka

Są w środku języka czyli ich zobaczenie możliwe byłoby gdybyśmy przecięli język.

Longitudinalis superior (po polsku mięsień podłużny górny) unosi jego koniec do góry, więc jak się domyślasz ma swój udział w wielu głoskach – D, T, L, R i nie tylko. Ponadto, potrafi skracać i poszerzać język.

Longitudinalis inferior (po polsku mięsień podłużny dolny) wykonuje akcję odwrotną do poprzednika – opuszcza koniec wysuniętego języka wysuniętego. Artykulacyjnie nie jest to bardzo potrzebny ruch w polszczyźnie ponieważ nie mamy głoski, która powstawałaby przy języku wysuniętym.

Transversus linguae (po polsku mięsień poprzeczny języka) – jest w stanie wypuklać masę języka (np. podczas głosek szeregu ciszącego Ś, Ź, Ć, DŹ), oraz zwęża język i pozwala stworzyć charakterystyczną rynienkę

Verticalis linguae (po polsku mięsień pionowy języka) – spłaszcza język, poszerza go i wydłuża, wywołuje głęboką, podłużną rynienkę niezbędną do wizyt u lekarza i powiedzenia porządnego AAAAA.

Łamańce językowe – dlaczego są trudne?

Łamańce językowe są napisane w specjalny sposób – wymuszają naprzemienność ruchów języka lub wiele ruchów w jednej płaszczyźnie w bardzo krótkim czasie poprzez przemyślaną kolejność głosek.

Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego – trudność polega na tym, że zarówno R jak i L wymawiane są w tym samym miejscu, a głoski różni obecność wibracji.

I cóż, że ze Szwecji – pułapka to mieszanka miejsc artykulacji. Głoski szumiące SZ, Ż są pomiędzy dźwiękami syczącymi – C, Z. Szumiące wymawiane są z podniesieniem języka, a syczące z językiem obniżonym za dolne zęby. Trzeba szybko zmieniać położenie języka.

Ćwicząc wymowę warto zastanowić się co łączy łamacze językowe, które sprawiają Ci trudność bo prawdopodobnie to konkretny ruch lub ich zbiór.